Van een muis een leeuw worden

HOOFDDORP - Stel je wilt een cola maar de k-klank wil niet over je lippen komen, want je stottert. Dan bestel je maar een sinas. Voor mensen die stotteren is dit soort vermijdingsgedrag heel herkenbaar.

hotel De Beurs

In het bovenzaaltje van hotel De Beurs zitten mensen in een halve cirkel. Een man legt uit wat de McGuire-cursus is. Hij houdt een rol pepermunt omhoog en vertelt erbij dat er geen pil bestaat tegen stotteren. De voertaal is Engels omdat er veel Engelstaligen onder zijn gehoor zitten. De inleider kiest zijn woorden zorgvuldig. Af en toe blijft hij even hangen op een woord, want ook de inleiders zijn (ex-)stotteraars. Een tweede inleider vertelt dat de cursus niet alleen ingaat op het fysieke aspect van het stotteren, zoals een verkeerde ademhaling, maar ook de emotionele en sociologische kant benadert.

Sprekers

Als hij klaar is worden er kritische vragen gesteld: Hoeveel tijd kost het om van het stotteren af te komen? Is de cursus niet erg duur? Heb ik er wel tijd voor met mijn werk, gezin en hobby's? Zijn jullie wel gecertificeerd? Pittige vragen. De twee sprekers worden er duidelijk onzeker van. Maar dan komt de ware toedracht aan het licht: dit is een van de oefeningen in deze driedaagse cursus. De inleiders oefenen zo in spreekvaardigheid en worden hierbij geholpen door hun kritische medestudenten.
Deze driedaagse cursus is niet bedoeld voor 'beginners', maar voor mensen die de eerste cursus al hebben gevolgd en die nu opgeleid worden voor coach of instructeur. Marloes de Jong (26) is een van de deelnemers. De communicatiemedewerker tandheelkunde stottert sinds haar tiende. 'Op de basisschool was het nog niet zo belangrijk', vertelt ze. 'Maar op de middelbare school werd ik vaak gepest in de klas. Het is met stotteren zo: hoe meer je er op let, hoe meer je gaat stotteren. Als iemand tegen je zegt dat je niet aan een roze olifant mag denken, ga je het juist doen.' De Jong heeft stottertherapie gehad bij een logopediste, maar dat hielp niet. 'In de buitenwereld kon ik de knop niet omzetten. Je bent heel erg bezig met wat mensen van je denken. Bij deze cursus heb ik geleerd dat het niet uitmaakt. Als je laat zien dat je controle hebt over je stotteren, accepteert men het.'

Zelfhaat

De Engelsman Dave McGuire ontwikkelde in 1995 het stotterprogramma. In die tijd woonde hij in Hoofddorp. Hij schreef het boek Beyond stammering, het begin van zijn wereldwijde programma. Hierin wordt niet alleen gewerkt met ademhalingstechnieken, maar wordt ook gelet op de mentale en sociologische aspecten. Zo werkt men aan sportmentaliteit, assertiviteit en het overkomen van angst en zelfhaat.
Frank Loomans leidt sinds 1 januari van dit jaar de Nederlandse afdeling van het stotterprogramma. 'De mensen die deze cursus volgen, zijn hier drie dagen intern. We controleren elkaar op spreekvaardigheid en aan het eind van de driedaagse wordt een examen afgenomen. Het hele programma draait eigenlijk om het verlagen van de angst. We leren technieken om het stotteren te verminderen. Een techniek is bijvoorbeeld: je stem lager maken, oogcontact met elkaar maken, uitdagingen aangaan, je niet meer terugtrekken. Of zoals Tim Bicanic, een van onze coaches in een tv-programma over McGuire uitdrukte: 'Je leert van een muis een leeuw te worden.'

Stotteren leer je niet in een paar weken af, dus wie eenmaal de vrij dure beginnerscursus heeft gedaan, blijft levenslang lid en krijgt support van coaches. Zodat op de langere termijn gedragsverandering wordt bereikt.